از روسیه تا آمریکا، کشورها به نتایج انتخابات در اروپا حساس شده‌اند/ همه صدای نازیسم را می‌شنوند

در سال ۲۰۲۶، واژه «نازیسم» به‌طور غیرمعمولی از دو جبهه متفاوت وارد ادبیات سیاسی اروپا شده است. یک سوی این بحث، تنش دیپلماتیک میان آلمان و روسیه است و سوی دیگر، نگرانی‌ها از پیروزی تاریخی حزب راست افراطی «آلترناتیو برای آلمان» (AfD). هر دو طرف، هرچند با انگیزه‌ها و روایت‌های کاملاً متفاوت، از آلمان «صدای پای نازیسم» را می‌شنوند.
جرقه تنش با روسیه، حادثه فرودگاه لایپزیگ در آگوست ۲۰۲۶ بود. دولت آلمان اعلام کرد روسیه مسئول پرتاب پهپادهای حامل مواد منفجره در محوطه حفاظت‌شده این فرودگاه بوده است؛ عملیاتی که بخشی از مجموعه اقدامات ترکیبی مسکو شامل جاسوسی و خرابکاری علیه زیرساخت‌های اروپایی حامی اوکراین ارزیابی شد. برلین در واکنش، کنسولگری روسیه در بن را تعطیل و کنترل‌های مرزی را تشدید کرد. سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه این اتهام را «آغاز یک جنگ واقعی» خواند و با اشاره به تصمیم صدراعظم، فریدریش مرتس برای تبدیل آلمان به قدرت نظامی پیشرو اروپا، از «متاستازهای نازیسم» سخن گفت. او واژه «دوباره» در سخنان مرتس را به گذشته آلمان نازی پیوند زد و نظامی‌شدن آلمان را احیای تهدید تاریخی توصیف کرد.
همزمان، AfD در انتخابات ایالتی زاکسن-آنهالت حدود ۴۴ درصد آرا را بدست آورد و برای نخستین بار پس از جنگ جهانی دوم، یک حزب راست افراطی را در آستانه تشکیل دولت ایالتی قرار داد. این نتیجه در داخل آلمان و کشورهای اروپایی با نگرانی شدید روبه‌رو شد و مقایسه‌هایی با سال ۱۹۳۳ صورت گرفت. AfD خواستار محدود کردن شدید مهاجرت، پایان حمایت از اوکراین و نزدیکی به روسیه است و دستگاه اطلاعات آلمان شاخه آن در این ایالت را راست افراطی ارزیابی کرده است. هرچند این حزب را نمی‌توان معادل نازی‌ها دانست (زیرا در چارچوب دموکراتیک فعالیت می‌کند) اما مواضع ضدلیبرال، تلاش برای بازنگری در روایت تاریخی جنایات نازیسم و نزدیکی به مسکو، نگرانی‌ها را تشدید کرده است. شرق آلمان (با خاطره نفوذ شوروی) پایگاه اصلی این حزب است و مشکلات اقتصادی، بحران مهاجرت و بی‌اعتمادی به احزاب سنتی در رشد آن نقش داشته‌اند. فرانسه و لهستان این پیروزی را سیگنالی بسیار نگران‌کننده برای موج پوپولیسم در اروپا دانستند، زیرا آلمان ستون اتحادیه اروپاست.
در مجموع می‌توان گفت مسکو از «آلمان قدرتمند» می‌ترسد و آن را با گذشته نازی پیوند می‌زند، در حالی که متحدان اروپایی برلین از «آلمان راست افراطی» هراس دارند که ممکن است از حاشیه به مرکز قدرت برسد. در واقعیت هم از نگاه خود اروپایی‌ها چرخش جدی به راست افراطی را نمی‌توان نادیده گرفت.